Túi hút chân không bị phồng hơi trở lại: nguyên nhân và cách xử lý

Túi hút chân không bị phồng hơi trở lại thường không phải do máy hỏng. Đa số trường hợp đến từ đường hàn hở nhỏ, túi bị thủng lỗ kim, thực phẩm tự sinh khí hoặc thao tác hút chưa kín. Nhìn thời điểm túi phồng là khoanh được nhóm nguyên nhân, trước khi nghĩ tới chuyện sửa máy.

Túi phồng hơi (trái) và túi hút đạt (phải) — nhìn thời điểm phồng là khoanh được nguyên nhân.

Tra nhanh theo thời điểm túi phồng

Phồng túi ở ba thời điểm khác nhau thì nguyên nhân gần như khác hẳn nhau. Bảng dưới đây là cách shop hỏi ngược khách khi khách mang máy tới kiểm tra.

Túi phồng ngay từ đầu thì lỗi ở khâu hút và hàn; vài ngày sau mới phồng thì lỗi ở thực phẩm, chiếc túi hoặc cách bảo quản.

6 nguyên nhân khiến túi hút chân không bị phồng

1. Đường hàn hở vi mô vì mép túi dính nước, dầu mỡ, bột

Đây là nguyên nhân shop gặp nhiều nhất. Khi cho thực phẩm vào túi, nước thịt, dầu mỡ hoặc bột khô rất dễ dây lên mép túi. Thanh hàn ép xuống trên lớp bẩn đó thì nhựa hai mặt không chảy dính hoàn toàn. Đường hàn nhìn vẫn liền, nhưng có điểm hở nhỏ như đầu kim, không khí lọt vào từ từ khiến túi căng dần sau vài giờ.

Cách xử lý: gập miệng túi ra ngoài lúc cho thực phẩm vào để giữ mép sạch, lau khô mép trước khi hút, đồ nhiều nước thì để ráo. Hàn xong, kéo nhẹ hai mép đường hàn; chỗ nào bung là chỗ đó chưa dính.

2. Túi thủng lỗ kim do xương và cạnh sắc của thực phẩm

Xương cá, đầu xương sườn, càng cua, góc cạnh của đồ khô cứng đều có thể chọc thủng túi lúc bị ép chặt. Lỗ thủng thường nhỏ đến mức khó nhìn thấy; không khí lọt vào chậm rãi, túi phồng lên sau một thời gian.

Dấu hiệu: túi phồng quanh một điểm, ép nhẹ nghe tiếng xì rất nhỏ, hoặc túi nào cũng phồng ở vị trí tương tự. Cách xử lý: bọc phần xương nhọn bằng giấy nến hoặc màng bọc, dùng túi dày hơn cho đồ có cạnh sắc, và đừng ép hút quá chặt.

3. Thực phẩm tự sinh khí sau khi đóng gói

Không phải túi phồng nào cũng do không khí lọt vào. Rau củ quả tươi chưa chần vẫn hô hấp, thải khí trong túi kín; đồ lên men như dưa muối, kim chi, nem chua cũng tiếp tục sinh khí khi bảo quản. Đường hàn vẫn kín, túi không thủng, máy không lỗi — khí sinh ra bên trong không có đường thoát nên túi căng dần.

Cách xử lý: rau củ chần nhanh qua nước sôi rồi để thật ráo trước khi hút. Đồ lên men thì chừa khoảng trống trong túi, hút vừa tới thay vì hút kiệt, và bảo quản lạnh. Mở túi thấy mùi chua gắt bất thường hoặc thực phẩm đổi màu thì nên bỏ.

P290 là dòng để bàn hút 6–12 giây mỗi túi, gặp túi phồng nên kiểm tra mép túi và gioăng trước.

4. Hút chưa đạt độ chân không: thời gian hút, gioăng và vị trí đặt túi

Nhóm này khiến túi phồng ngay sau khi hút, hoặc hút xong đã không ôm sát thực phẩm. Có ba điểm cần kiểm tra.

Thứ nhất là thời gian hút quá ngắn. Với dòng để bàn như P290, một chu trình hút thường cần khoảng 6–12 giây cho một túi, tùy lượng thực phẩm bên trong. Bấm dừng sớm thì không khí còn lại khá nhiều, túi nhanh phồng trở lại.

Thứ hai là gioăng nắp hoặc gioăng buồng hút bẩn, lệch hoặc chai cứng. Bột, vụn thực phẩm bám vào gioăng, hoặc gioăng dùng lâu bị xẹp, đều làm nắp đậy không kín, máy hụt hơi khi hút. Đây là chi tiết hao mòn bình thường.

Thứ ba là đặt túi lệch. Miệng túi phải đúng vị trí vòi hút, mép túi phẳng trên thanh hàn; đặt xiên, nhăn gấp thì vừa hút kém, vừa hàn không đều.

Anh chị chưa quen thao tác có thể xem lại cách sử dụng máy hút chân không theo từng dòng máy để đối chiếu từng bước. Với P290, thời gian hàn chỉnh được 1,5–15 giây tùy độ dày túi: quá ngắn thì đường hàn chưa ngấu, quá lâu thì đường hàn sun, giòn.

5. Túi quá mỏng hoặc sai loại so với dòng máy

Mỗi dòng máy hợp với một loại túi nhất định. Máy gia đình hút bằng vòi ngoài cần túi nhám hoặc túi chuyên dụng cho không khí thoát ra; dùng túi trơn hoàn toàn thì hút rất yếu, túi phồng ngay. Máy buồng hút như DZ-260B dùng túi trơn, và thanh hàn 260mm chỉ hàn kín được túi có miệng nằm gọn trong chiều dài thanh hàn.

Với máy buồng như DZ-260B, gioăng nắp bẩn hoặc hở là nguyên nhân hay gặp khiến túi phồng dần.

Túi quá mỏng cũng dễ bị chọc thủng, dễ rách ở đường hàn, không khí thẩm thấu qua nhanh hơn.

Cách xử lý: hỏi đúng loại túi khi mua máy. Nếu phân vân giữa các dòng gia đình, anh chị tham khảo gợi ý chọn máy hút chân không gia đình để chọn máy khớp loại túi hay dùng. Với cơ sở đóng gói liên tục, dòng buồng hút như DZ-260B chạy chu kỳ 1–4 lần mỗi phút ổn định hơn hẳn dòng hút vòi ngoài.

6. Bảo quản sai sau khi hút

Hút chân không chỉ lấy bớt không khí, không biến thực phẩm thành đồ để được ở nhiệt độ phòng. Thịt cá tươi hút xong vẫn phải cấp đông hoặc giữ lạnh. Để túi đồ tươi bên ngoài, vi sinh vẫn hoạt động, sinh khí làm túi phồng, mở ra có mùi lạ. Đây là trường hợp nguy hiểm nhất vì liên quan trực tiếp tới an toàn thực phẩm.

Xếp chồng đồ nặng lên túi vừa hút cũng làm đường hàn chịu lực đè liên tục, dễ bung ở điểm yếu.

Anh chị bán hàng online càng cần để ý khâu này, vì túi đến tay khách mà phồng thì khách nghĩ ngay là hàng hỏng. Phần đóng gói thực phẩm bán online bằng máy hút chân không có thêm lưu ý cho trường hợp này.

Tự kiểm tra 3 bước trước khi kết luận máy hỏng

Bước 1: Hút thử túi rỗng và túi nước sạch. Hút một túi mới cùng loại đang dùng mà không cho thực phẩm, rồi thử thêm túi đựng ít nước sạch. Để qua vài giờ. Hai túi thử vẫn ép chặt thì máy và đường hàn ổn — nguyên nhân nằm ở thực phẩm hoặc cách đóng gói. Túi thử cũng phồng thì đi tiếp bước 2.

Bước 2: Kiểm tra đường hàn. Kéo nhẹ hai mép đường hàn, đoạn nào bung là đoạn chưa dính. Soi đường hàn dưới ánh sáng mạnh tìm điểm hở, vết nhăn gấp, chỗ nhựa chưa chảy đều. Đường hàn đạt phải liền một dải, bề mặt phẳng.

Kéo nhẹ và soi sáng đường hàn là cách nhanh nhất để phát hiện điểm hở nhỏ.

Bước 3: Vệ sinh gioăng và khoang hút rồi hút lại. Lau sạch gioăng nắp, gioăng buồng bằng khăn ẩm, nhặt hết vụn thực phẩm quanh khoang hút và vòi hút, xem gioăng có rách, nứt hay xẹp hẳn một đoạn không. Lắp lại, hút thử túi rỗng khác. Đã vệ sinh mà túi thử vẫn phồng nhanh thì lỗi khả năng nằm ở phần bơm hút.

Khi nào nên mang máy tới shop kiểm tra

Tự xử lý được các nguyên nhân ở túi và thực phẩm. Gặp các dấu hiệu sau thì nên mang máy tới shop thay vì cố dùng tiếp:

• Lực hút yếu dần theo tuần, cùng loại túi mà máy hút lâu hơn hẳn trước đây.
• Gioăng rách, nứt hoặc biến dạng, lau sạch rồi vẫn hụt hơi.
• Máy kêu bất thường khi hút: rít to, lạch cạch, rung mạnh hơn bình thường.
• Đường hàn lúc được lúc không dù đã vệ sinh thanh hàn và chỉnh lại thời gian hàn.
• Túi thử rỗng vẫn phồng sau khi làm đủ ba bước kiểm tra ở trên.

Mang theo loại túi đang dùng và một túi bị phồng mẫu — nhìn trực tiếp túi lỗi, kỹ thuật khoanh nguyên nhân nhanh hơn nhiều.

Câu hỏi thường gặp

Túi phồng hơi nhưng đường hàn vẫn kín thì có ăn được không?

Tùy nguyên nhân. Nếu do thực phẩm tự sinh khí và thực phẩm chưa có mùi lạ, chưa đổi màu, vẫn dùng được, nên dùng sớm. Nếu đồ tươi để ở nhiệt độ phòng mà phồng túi, kèm mùi chua hoặc nhớt, nên bỏ.

Vì sao túi nào hút cũng phồng sau đúng vài ngày?

Kiểu phồng đều, lặp lại theo cùng một nhịp thường do thực phẩm sinh khí hoặc loại túi chưa đúng với máy. Anh chị đổi sang túi dày hơn đúng loại máy, hút thử một túi rỗng để đối chứng. Túi rỗng giữ nguyên mà túi có thực phẩm vẫn phồng thì nguyên nhân nằm ở thực phẩm và cách sơ chế.

Gioăng máy hút chân không bao lâu phải thay?

Không có mốc cố định — gioăng mòn tùy tần suất dùng và vệ sinh. Dấu hiệu cần thay: gioăng nứt, chai cứng, xẹp không đàn hồi lại, hoặc máy hụt hơi dù đã lau sạch. Gioăng là chi tiết hao mòn, thay sớm rẻ và nhanh hơn để máy hút yếu kéo dài.

Đồ khô như hạt, cà phê hút xong có bị phồng không?

Đồ khô ít sinh khí hơn đồ tươi, nên túi đồ khô phồng thì nghi đường hàn hở hoặc túi thủng trước. Riêng cà phê còn thoát khí sau khi rang, nên để cà phê nghỉ sau rang rồi mới đóng gói.

Kết luận

Túi hút chân không bị phồng hơi trở lại hiếm khi là lỗi nặng của máy. Cứ đi theo trình tự: nhìn thời điểm phồng, kiểm tra đường hàn và mép túi, hút thử túi rỗng, vệ sinh gioăng — bốn bước đó xử lý được hầu hết trường hợp ngay tại quầy.

Nếu đã thử mà túi vẫn phồng, hoặc máy bơm yếu, kêu bất thường, anh chị gọi 0868.019.119 hoặc mang máy qua Kim Chí Bảo tại Tầng 2, TTTM giải trí Bắc Ninh, Số 397 Ngô Gia Tự, Phường Kinh Bắc, Tỉnh Bắc Ninh để kỹ thuật kiểm tra trực tiếp. Đang tìm máy mới cho gia đình hoặc cơ sở đóng gói, anh chị xem thêm các dòng máy hút chân không Kim Chí Bảo đang bán.