Giải mã ý nghĩa của các phong tục ngày Tết Việt Nam

Mọi người đều biết phong tục gói bánh chưng, gói bánh tét hay đưa ông táo về trời v.v. Nhưng bạn có biết nguồn gốc của những phong tục Tết nổi tiếng này không?

Sự tích 23 tháng Chạp

Theo truyền thống của người Việt, ngày 23 tháng Chạp hàng năm là ngày ông Công, ông Táo lên chầu trời để báo cáo mọi việc của gia chủ với Ngọc Hoàng.

Vào ngày này thường quét dọn bếp núc, làm cơm cúng ông Công ông Táo để rước về trời, đặc biệt trong nghi lễ này người ta thường thả những chiếc mũ vô giá, những bộ quần áo bằng giấy và thả một hoặc ba con cá chép vàng con. vũng nước để ông Táo cưỡi về trời.

Ông Táo còn tượng trưng cho sự ấm no, hạnh phúc của gia đình, gia đình có ấm no, hạnh phúc hay không đều phụ thuộc vào bữa cơm của gia đình.

Sự tích 23 tháng Chạp ông Táo về trời

Phong tục gói bánh ngày Tết

Bánh chưng, bánh tét là phong tục ngày Tết quan trọng trong nét đẹp văn hóa của Việt Nam. Ngày Tết hàng năm, từ ngày 27, 28, 29 Tết, mọi gia đình quây quần gói bánh chưng, bánh tét. Miền nam có bánh tét, bánh hình trụ, miền bắc có bánh chưng hình vuông, tuy hình dáng khác nhau nhưng nguyên liệu hoàn toàn giống nhau, nhân chính là gạo, một loại bánh tượng trưng.

Tục lệ này có từ thời các vua Hung và đến nay vẫn không thể thay đổi được trong nét đẹp văn hóa ngày Tết, mỗi gia đình phải gói hai mươi chiếc bánh chưng để cúng tổ tiên và biếu bạn bè, họ hàng. Gói bánh chưng là thời gian để nhớ về nguồn cội, mọi người có nhiều thời gian để quây quần bên nhau, kể chuyện một năm đã qua và ước mong một năm mới đầy vuông bánh dày. Bánh càng tròn, bánh chưng càng vuông thì năm mới càng đủ đầy, sung túc.

Phong tục gói bánh chưng ngày tết

Rộn ràng sắc hoa

Hoa là thứ không thể thiếu trong mỗi gia đình vào ngày Tết, chúng tượng trưng cho niềm vui ngày Tết, hoa nở càng đẹp, càng Tết càng thơm. Ở miền Bắc, cành đào đỏ hay cây đào thường được chọn cắm trên bàn thờ, cây quất được dùng để trang trí. Ở miền Trung và miền Nam sử dụng cành mai vàng, vì người ta cho rằng mai vàng tượng trưng cho sự cao sang của vua chúa thời phong kiến, là biểu tượng của sự phát triển và tiến bộ.

Rộn ràng sắc hoa

Nguồn gốc mâm ngũ quả

Mâm ngũ quả là vật dụng cần thiết trên bàn thờ gia tiên trong ngày Tết của người Việt, tùy theo từng vùng miền mà có những loại quả khác nhau với những đặc điểm khác nhau, tuy nhiên bàn thờ gia tiên ở mỗi nhà đều phải có đầy đủ mâm ngũ quả với mong muốn cầu một năm mới bình an, hạnh phúc, may mắn, làm ăn phát đạt, thịnh vượng và mong một năm mới viên mãn, sung túc hơn.

Nguồn gốc mâm ngũ quả

Cúng bái tổ tiên

Theo phong tục Việt Nam, gia đình nào cũng có bàn thờ ông bà tổ tiên, tùy từng gia đình mà cách trang trí, bài trí cũng khác nhau. Năm nào cũng vậy, cuối năm nhà nào cũng dọn dẹp bàn thờ chuẩn bị đón Tết, đến chiều 30 tháng Chạp thì bày biện thức ăn, hoa quả lên bàn thờ để cúng tổ tiên. Đó còn là hành động thể hiện giá trị nhân văn, đạo lý, lối sống của người Việt Nam, nhắc nhở con cháu giữ gìn đạo đức gia đình, lối sống uống nước nhớ nguồn, không quên cội nguồn.

Cúng bái tổ tiên

Cùng đếm ngược thời khắc giao mùa

Đó là thời khắc chuyển giao giữa năm cũ và năm mới, thời khắc linh thiêng giao hòa giữa đất trời. Giao thừa được tổ chức vào thời khắc cuối cùng của năm cũ nên hoạt động này còn mang ý nghĩa rũ bỏ những điều xấu của năm cũ và đón những điều mới tốt đẹp của năm mới. Cúng giao thừa phải làm ở ngoài trời.

Đếm ngược khoảnh khắc giao thừa

Hái lộc đầu năm, nguyên năm đủ đầy

Vào đúng thời khắc giao thừa hoặc rạng sáng hôm sau, người Việt Nam thường hái những nụ lộc đầu tiên trong năm, mong muốn mang về nhà để đón một năm mới thật hạnh phúc.

Đi hái lộc đầu năm

Xông đất đầu năm

Cuối năm cũ, bước sang năm mới, gia chủ thường chọn người đầu tiên bước vào nhà mình phải là người hợp tuổi, hiền lành, gia đình hạnh phúc, làm ăn phát đạt. Mong năm mới thuận lợi, tốt lành.

Xông đất đầu năm

Xuất hành thuận lợi

Hướng, giờ và tài khí thường được chọn để xuất hành vào ngày mùng 1 tháng Giêng với mong muốn sang năm mới mọi việc đều thuận lợi, cả năm tốt lành, không xấu cũng không tốt.

Xuất hành thuận lợi

Mừng tuổi đầu xuân

Nét văn hóa này đã có từ xa xưa, mong muốn Tết không chỉ là truyền thống mà còn là nét đẹp văn hóa, vào ngày Tết, mùng 1 tháng Giêng, ngày đầu năm, mọi thành viên trong gia đình thường cùng nhau đón Tết về nhà. mang lễ vật đến mừng gia chủ.

Mừng tuổi dầu xuân

Theo phong tục năm mới này, con cháu chúc ông bà, cha mẹ một năm mới sức khỏe, hạnh phúc và bình an, sau đó người lớn chúc mừng bằng một phong bì nhỏ hình chữ nhật màu đỏ, bên trong có tiền xu mới, ý là con cháu sẽ có nhiều và ngày càng nhiều hơn nữa. nhiều may mắn và thành công hơn. Tiền trong bao lì xì không có ý nghĩa nhiều hay ít, nhưng trong ý nghĩa và văn hóa này, nó tượng trưng cho sự may mắn, của cả người cho và người nhận.